OSMANLI’NIN AYAKTA KALAN TEK KÖYÜ: CUMALIKIZIK

Cumalıkızık köyü uludağın kuzeyinde 700 yıllık tarihi ile birçok olaya tanık olmuş bir köydür.
Bursa merkezine 15 km, Yıldırım ilçesine 2 km mesafe de yer almaktadır. Bursa’nın en güzel köylerinden bir tanesidir, gerek evlerin motifleri ile gerekse sokakları ile harika bir yapıya sahiptir.

Şimdi Cumalıkızık Köyünü Tanıyalım

Cumalıkızık köyü: Bursa ile birlikte Osmanlı İmparatorluğu’nun kuruluşuna şahitlik etmiştir. köy İki tane savaş atlatmış, Bunlar Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşıdır. Bursa da yaklaşık 7 tane kızık köyü vardır, cumalıkızık da bunlardan birisidir. Savaş yıllarında birçok kızık köyü yakılarak yok olmuştur. Cumalıkızık ise Osmanlının ayakta kalan son köyü olarak kalmıştır.

Unesco Dünya Mirası Listesinde Yer alan Bir köy: Cumalıkızık

Bursa’nın en eski köyü olan cumalıkızık köyüne 1980’li yıllarda daha fazla önem verilerek Anıtlar Yüksek Kurulu’nun kararı ile Cumalıkız koruma altına alınmıştır. Köye izinsiz tek bir çivi dahi çakılması yasaklanmaktadır. Ardından 1981 yılında Kentsel ve Doğal Sit Alanı olarak ilan edilmiş ve 2000 yılında ise UNESCO tarafından önce Dünya Mirası Geçici Listesi’ne ardından da 2014 yılında ise Bursa’yla beraber Dünya Mirası Listesi’ne alınmıştır.

Peki Cumalıkızık ismi nereden gelmektedir? diye soracak olursanız:

Cumalıkızık, diğer kızık köylerinin Cuma namazı kılmak için toplandıkları yer olması sebebi ile buranı ismi cumalıkızık olarak kalmıştır.

Cumalıkızık da Nereleri Gezmeliyiz?

Küpeli Ev
Cumalıkızık Müzesi
Cumalıkızık Cami ve Hamamı
Cin Aralığı
Cumalıkızıkın sokaklarını keşfetmelisiniz.

Küpeli Ev

Küpeli Ev UNESCO Derneği Proje Uygulama evi olarak bilinmektedir. Cumalıkızık’ı koruma projesi bu evde yapılmıştır. Ev yaklaşık olarak 350 yaşındadır. Evin adı evin her yerinde olan küpe çiçeğinden gelmiştir. Bu evde eskiden köyde yaşayan insanların kullanmış olduğu eşyaları ve o yıllardaki ev düzenini görebilirsiniz. Küpeli evde bulunan eşyaların Bursa’dan toplanmış bölgesel ürünler olmasına önem verilmiştir. Ev 2010 yılında restore edilerek müze haline getirilmiştir.

Cumalıkızık Müzesi

Cumalıkızık Köyü Müzesi’nde Cumalıkızık da yaşamış olanların, gelenek göreneklerini görme fırsatı yakalayabilirsiniz. Müze de geçmiş zamanlara gidip oranın dokusunu hissede bilirsiniz.
Cumalıkızıkın eski halini ve köyde yaşananları merak ediyorsanız bu müze tam size göre. Kesinlikle bu müzeye uğramalısınız.

Cumalıkızık Cami ve Hamamı


Cumalıkızık cami köye girdiğinizde hemen karşımıza çıkıyor köyün meydanında yer alıyor. 300 yıllık bir cami olduğu söyleniyor, yapılış tarihi ve yaptıran kişiye ait net bir bilgiye rastlanılmamıştır. İçerisinde Osmanlı mimarisine özgü izler de barındırmaktadır. Osmanlı döneminde bir tarafı mescit bir tarafı medrese olarak kullanılmıştır.
Cumalıkızık hamamı ise caminin yanında moloz taşlarla örülmüş bir hamamdır. Hamamında ne zaman yapıldığı konusunda net bir bilgiye rastlanılmamıştır. Eski Osmanlı hamamlarındandır. 1983 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından hamam restore edilmiştir. Hamamın bazı bölümleri orijinal kalmış bir çok bölümü de sonradan eklenmiştir.

Cin Aralığı


Dünyanın en dar sokaklarından biridir. Genişliği yaklaşık olarak 80 santimdir. Sokakta aynı anda iki kişi yan yana geçemiyor. Sokağa karşıdan bakılınca çıkmaz sokak gibi gözüküyor ancak sokağın başına gelindiği zaman sokağın varlığı anlaşılıyor.

Bir rivayete göre, ‘’İstiklal harbinde Cumalıkızık köyünü basan Yunan askerleri, köylüleri camiye toplar ve camiyi yakmaya karar verirler. Bir fırsatını bulup kaçan köylüler bu çıkmaz sokağa gelir. Bu aralıktan kaçan köylüler kurtulur. Arkalarından koşan Yunan askerleri sokağa girdiklerinde kaybolduklarını düşünürler. ‘Bu insanlar buradan kaçamaz. Bu iş olsa olsa cinlerin işidir’ derler ve o günden beri buranın adı ’Cin aralığı’ olarak kalır”

Cumalıkızık Sokakları


Cumalıkızık sokaklarından geçerken evlerin şirinliği ve o eski köy yaşantısını hissetmeniz harika bir duygu olacaktır. Köyün iyi bir şekilde korunmuş olması sizi şaşırtacaktır.
Köy meydanından geçerken karşınıza iki tane tescilli çınar ağacı çıkacaktır, birinin gövdesi 4 diğerinin ise 6 metredir. Bu çınar ağaçları gerçekten görülmeye değerdir.

Kızıklar kimlerdir?

”Kızık, konar göçer Oğuz Türkleri‘ne verilen isim. 13. yüzyılın başlarında Moğolların saldırılarından kaçarak Orta Asya’dan Anadolu, İran ve Suriye gibi geniş bir coğrafya kendilerine yeni yurtlar edinmişler. Bursa’ya yerleşmelerinin de 1306 civarında Bursa‘ya yerleştikleri sanılıyor. Bursa merkezdeki hanlar ve burası gibi civar köyler arasındaki ticari ilişkilerin Osmanlı İmparatroluğu’nun doğuşunda önemli rolü olduğu düşünülüyor.
İsmindeki Kızık buradan geliyor ama tabi ki bir de halk kendine göre yakıştırmalarda da bulunmuş: İşte burası dar bir vadide olduğu için kısık kelimesinden kızık türetilmiş vs gibi. Ama aslında burada bir sürü Kızık Türk’ü köyü olduğunu, onlara karakter veren şeye göre bir sıfat aldıklarını, değirmeni çok olana Değirmenlikızık, içinden dere geçene Derekızık gibi isimler verildiğini biliyoruz.’’

Cumalıkızık bir çok kişi tarafından bilinmeye başlayan bir köy olmuştur. Cumalıkızık’ın en çok bilinmesine neden olan dizi kınalı kar’dır. Birçok kişinin diziden etkilenerek köydeki konakları görmek için cumalıkızıka gelmiştir. Bu olayda köy halkını bir hayli mutlu etmiştir.

sizin de yolunuz Bursa’ya düşerse mutlaka cumalıkızık’a uğramayı unutmayın, cumalıkızık’ın sokaklarını keşfetmeden geçmeyin.

 

                                                                      Rekreatif Haber- Ramazan ÖZDEMİR

Reklam

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here